Trước diễn biến phức tạp của bão số 4, mưa lớn tiếp tục xảy ra trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, mực nước trên các sông đang duy trì ở mức cao. Đặc biệt, trên sông Thương, mực nước tại một số vị trí đã vượt mức báo động III và còn có khả năng tiếp tục biến động, gây áp lực lớn đối với công tác tiêu thoát nước, vận hành các trạm bơm và bảo đảm an toàn công trình.
Theo nhận định khí tượng thủy văn ngày 23/8/2026, mực nước sông Thương tại Cầu Sơn lúc 05 giờ đạt 16,25 m, trên báo động III; tại Phủ Lạng Thương đạt 5,36 m, trên báo động II. Dự báo những ngày tiếp theo, lũ trên các sông trong tỉnh tiếp tục lên, trong đó sông Thương tại Cầu Sơn và Phủ Lạng Thương có khả năng vượt báo động III.
Trước tình hình trên, Giám đốc Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải yêu cầu toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động, các phòng chuyên môn, các trạm bơm và Tổ nạo vét số 1 nâng mức sẵn sàng ứng phó lên cao nhất, thực hiện nghiêm công tác trực, vận hành và kiểm tra an toàn công trình.
1. Duy trì trực và sẵn sàng huy động toàn bộ lực lượng
Toàn thể cán bộ, viên chức, người lao động của Trung tâm không được tắt điện thoại, phải duy trì liên lạc thông suốt 24/24 giờ, sẵn sàng tham gia công tác phòng, chống ngập úng, xử lý sự cố và bảo đảm an toàn các trạm bơm khi có yêu cầu điều động của Trung tâm.
Trạm trưởng, cán bộ trực và nhân viên vận hành phải có mặt đúng vị trí được phân công, tuyệt đối không được rời vị trí khi chưa có người thay thế. Hồ sơ kỹ thuật và Quy trình vận hành của Trung tâm quy định rõ trong suốt thời gian máy bơm hoạt động, người vận hành phải thường xuyên quan sát, kiểm tra, ghi chép và báo cáo kịp thời khi xuất hiện sự cố hoặc nguy cơ mất an toàn.
2. Tập trung vận hành bơm tiêu, đồng thời kiểm soát chặt mực nước sông
Các trạm bơm tiếp tục chủ động vận hành bơm tiêu để hạ thấp mực nước trong hệ thống, phục vụ nhiệm vụ chống ngập cho phường Bắc Giang và khu vực trung tâm tỉnh.
Tuy nhiên, trong điều kiện mực nước sông Thương đang ở mức rất cao, các trạm phải vừa bơm vừa quan sát, đặc biệt theo dõi:
-
Mực nước sông tại khu vực cửa xả;
-
Mực nước bể hút, bể xả;
-
Khả năng thoát nước tại cống xả và kênh xả;
-
Tình trạng bể tiêu năng, mái taluy, mái đê và khu vực cửa ra phía sông;
-
Hiện tượng thấm, rò, xói ngầm, sạt lở, lún nứt, dòng chảy bất thường hoặc nước chảy ngược;
-
Điện áp, dòng điện, nhiệt độ, độ rung, tiếng ồn và tình trạng từng tổ máy.
Quy trình vận hành của Trung tâm yêu cầu việc tăng, giảm hoặc dừng số máy phải căn cứ đồng thời vào mực nước bể hút, mực nước bể xả, khả năng tiêu thoát hạ lưu, tình trạng hệ thống điện, máy bơm và hiện trạng công trình; không được vận hành theo kinh nghiệm chủ quan hoặc chỉ căn cứ vào một yếu tố riêng lẻ.
3. Không tự ý dừng bơm khi mực nước sông cao
Giám đốc Trung tâm yêu cầu các trạm không được tự ý quyết định dừng bơm chỉ vì mực nước sông Thương vượt báo động III.
Việc dừng bơm không đúng thời điểm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thoát nước, gây nguy cơ ngập cho khu vực đô thị trung tâm.
Khi mực nước phía sông hoặc bể xả tiến gần các cao trình khống chế theo hồ sơ kỹ thuật, Trạm trưởng phải báo cáo ngay về Trung tâm để lãnh đạo xem xét, quyết định phương án tiếp tục vận hành, giảm số máy hoặc dừng máy.
Chỉ trong trường hợp xuất hiện nguy cơ trực tiếp đến an toàn người, hệ thống điện, máy bơm hoặc công trình thì phải ưu tiên xử lý tình huống khẩn cấp theo quy trình và báo cáo ngay Trung tâm. Quy trình của Trung tâm quy định khi bể xả, cống xả, bể tiêu năng, mái taluy hoặc mái đê có dấu hiệu thấm rò mạnh, xói ngầm, sạt lở, lún nứt hoặc mất ổn định thì phải giảm tải hoặc dừng máy theo mức độ nguy hiểm.
4. Cao trình cần đặc biệt theo dõi tại 08 trạm bơm
Căn cứ Hồ sơ kỹ thuật và Quy trình vận hành đã ban hành, các trạm phải đặc biệt lưu ý các cao trình bể xả sau:
| TT | Trạm bơm | Thiết bị đang vận hành | Lưu lượng | Công suất | Cao trình phía bể xả cần đặc biệt kiểm soát |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Châu Xuyên I | 03 bơm chìm | 1.494 m³/h/máy | 28 kW/máy | +7,20 m |
| 2 | Châu Xuyên II | 04 bơm hướng trục đứng | 8.000 m³/h/máy | 250 kW/máy | Mực nước lớn nhất +8,04 m; đỉnh +8,50 m |
| 3 | Văn Sơn | 09 bơm hướng trục đứng | 9.800 m³/h/máy | 300 kW/máy | Mực nước lớn nhất +7,97 m; đỉnh +8,50 m |
| 4 | Chi Ly | 08 bơm chìm | 1.494 m³/h/máy | 32 kW/máy | +7,15 m |
| 5 | Cống Rụt | 04 tổ máy | 4.000 m³/h/máy | 110 kW/máy | Mức cao +7,43 m; đỉnh +8,50 m |
| 6 | Cống Sông | 04 bơm hướng trục đứng | 9.400 m³/h/máy | 280 kW/máy | Mức kiểm tra/cao +7,43 m; đỉnh +8,50 m |
| 7 | Đồng Cửa | 05 bơm chìm | 1.206 m³/h/máy | 34 kW/máy | Thiết kế +7,50 m; đỉnh +7,90 m |
| 8 | Nhà Dầu | 02 bơm chìm | 1.296 m³/h/máy | 23–46 kW/máy | +7,40 m |
Các thông số trên được tổng hợp từ Hồ sơ kỹ thuật của 08 trạm bơm do Trung tâm quản lý. Cao trình vận hành từng trạm được thể hiện tại bảng tổng hợp của hồ sơ.
Lưu ý: đây là các cao trình bể xả/công trình của từng trạm, không được hiểu đồng nhất với số đo mực nước tại trạm thủy văn trên sông Thương. Khi báo cáo phải ghi rõ cả mực nước sông tại khu vực trạm và mực nước bể xả.
5. Chế độ báo cáo 30 phút/lần
Trong thời gian mực nước sông Thương còn ở mức cao, yêu cầu các trạm có liên quan 30 phút/lần báo cáo tình hình về Trung tâm.
Nội dung báo cáo phải thể hiện: mực nước sông tại khu vực trạm; mực nước bể hút, bể xả; số lượng máy đang vận hành; diễn biến tăng hoặc giảm so với lần báo cáo trước; tình trạng cống xả, kênh xả, bể tiêu năng và các dấu hiệu bất thường.
Nếu mực nước tăng nhanh, bể xả tiến gần mức khống chế hoặc xuất hiện nguy cơ mất an toàn thì phải báo cáo ngay, không chờ đủ 30 phút.
6. Đặc biệt lưu ý Trạm bơm Chi Ly
Trạm bơm Chi Ly được xây dựng từ năm 1977, đã vận hành trong thời gian dài; nhiều hạng mục như nhà trạm, bể hút, bể xả, bể tiêu năng, lưới chắn rác, ty van, cánh cống và hệ thống điện đã xuất hiện dấu hiệu xuống cấp.
Trạm hiện chủ yếu vận hành bằng 08 bơm chìm, lưu lượng thiết kế 1.494 m³/h/máy, công suất 32 kW/máy, hiệu quả hiện tại khoảng 80% công suất thiết kế.
Đặc biệt, trong quá trình vận hành phải theo dõi liên tục bể xả, kênh xả, cống xả qua đê và khu vực phía sông. Khi phát hiện rò rỉ tăng nhanh, nước chảy thành dòng, nứt phát triển, xói lở tăng, sạt mái hoặc bể tiêu năng có dấu hiệu mất ổn định thì phải giảm tải hoặc dừng máy để kiểm tra và báo cáo ngay Trung tâm.
Do cao trình thiết kế/cao trình đỉnh bể xả Trạm Chi Ly là +7,15 m, khi mực nước bể xả tiến gần mức này phải tăng cường người trực tại khu vực bể xả, không tự ý tăng thêm máy và báo cáo ngay Trung tâm để quyết định phương án vận hành.
7. Đặc biệt kiểm soát an toàn Trạm bơm Văn Sơn
Trạm bơm Văn Sơn là trạm công suất lớn, gồm 09 tổ máy hướng trục đứng, lưu lượng 9.800 m³/h/máy, công suất 300 kW/máy.
Hiện tại, khu vực bể xả và bể tiêu năng còn tồn tại nguy cơ do thấm rò, sụt lún mái taluy, xói ngầm; máy biến áp 2.000 kVA có hiện tượng rò dầu; máy đóng mở cửa cống số 2 hỏng bánh răng và một số hạng mục công trình có dấu hiệu lún nứt. Hồ sơ yêu cầu phải kiểm tra kỹ trước khi vận hành nhiều máy hoặc vận hành tải cao.
Yêu cầu cán bộ trực Văn Sơn tăng tần suất kiểm tra bể tiêu năng, bể xả, mái taluy, cống xả và hệ thống điện; tuyệt đối không để việc vận hành làm gia tăng nguy cơ mất an toàn công trình.
8. Tăng cường kiểm tra, khơi thông hệ thống thoát nước
Phòng Quản lý hệ thống cống thu gom nước thải và Tổ nạo vét số 1 tiếp tục bố trí lực lượng thường trực, tập trung kiểm tra các điểm có nguy cơ ngập úng, các cửa thu, hố ga, tuyến cống và khu vực trọng điểm.
Đặc biệt phải thường xuyên dọn rác, bùn đất, cành cây, vật cản tại cửa thu nước, miệng hố ga, song chắn rác và các tuyến dẫn nước về trạm bơm, bảo đảm dòng chảy thông thoáng.
Các khu vực trọng điểm như Quảng trường 3/2, đường Quang Trung, đầu cầu Mỹ Độ, C8 - hồ Quang Minh, KDC số 2, Cống Ngóc - Bến xe, Nguyễn Thị Minh Khai, Hoàng Văn Thụ, Hùng Vương, khu vực Tỉnh ủy và Nhà thi đấu tỉnh tiếp tục được theo dõi sát.
Trong đợt mưa vừa qua, các điểm đen và khu vực có nguy cơ ngập đã được Trung tâm chủ động theo dõi chưa ghi nhận xảy ra ngập úng, cho thấy các biện pháp bơm nước đệm, vận hành trạm bơm và khơi thông hệ thống bước đầu phát huy hiệu quả.
9. Khuyến cáo người dân
Trung tâm đề nghị người dân tiếp tục theo dõi các thông tin cảnh báo thời tiết và hướng dẫn của cơ quan chức năng; hạn chế đi qua khu vực ngập sâu, không tự ý mở nắp hố ga, không đổ rác xuống hệ thống thoát nước; không để trẻ em đến gần trạm bơm, cống xả, kênh xả, hồ điều hòa và các khu vực có dòng chảy mạnh.
Khi phát hiện cửa thu bị tắc, điểm ngập bất thường hoặc sự cố liên quan đến hệ thống thoát nước, đề nghị thông báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc Trung tâm để tổ chức xử lý.
10. Yêu cầu thực hiện
Giám đốc Trung tâm yêu cầu toàn thể cán bộ, các phòng chuyên môn, Trạm trưởng, nhân viên trực vận hành và Tổ nạo vét số 1 thực hiện nghiêm túc các nội dung trên.
Trong giai đoạn mưa, lũ còn diễn biến phức tạp, mục tiêu cao nhất của Trung tâm là:
Duy trì khả năng tiêu thoát nước liên tục – hạn chế tối đa ngập úng – bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người, thiết bị, trạm bơm và công trình đê điều.
TRUNG TÂM THOÁT NƯỚC VÀ XỬ LÝ NƯỚC THẢI
Thường xuyên cập nhật thông tin và tổ chức trực 24/24 giờ để chủ động ứng phó các tình huống phát sinh.
