“Điểm nghẽn” thoát nước ở phường Bắc Giang

Gần đây, trên địa bàn phường Bắc Giang, một số người dân phản ánh xuất hiện tình trạng nước thải trong các cống, rãnh thoát nước ở khu dân cư chảy tràn ra vỉa hè, lòng đường, gây ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan đô thị. Bà Nguyễn Thị Sâm, ngõ 170, đường Giáp Hải, tổ dân phố Giáp Hải cho biết: “Mỗi khi trời mưa, chúng tôi lại khổ sở vì nước thải từ cống rãnh dâng lên, tràn vào nhà. Nguy hiểm hơn, nguồn nước này chủ yếu nước thải đọng lâu ngày trong cống, nguy cơ gây dịch bệnh cho cả khu dân cư đang chực chờ”.

Sau trận mưa đầu mùa gần đây, ngõ 170, đường Giáp Hải, tổ dân phố Giáp Hải bị úng ngập nặng, nước thải tràn vào nhà dân.

Cùng tình cảnh trên, ông Nguyễn Văn Chức, Tổ trưởng tổ dân phố Quyết Thắng thông tin, tại một số tuyến ngõ của tổ dân phố cũng trong tình trạng như vậy. Hiện ông đã có ý kiến phản ánh lên UBND phường đề nghị sớm xem xét giải quyết.

Thực tế cho thấy, một số tổ dân phố trên địa bàn phường Bắc Giang cũng xảy ra tình trạng tương tự, thậm chí ngay cả khi trời không có mưa. Hiện tượng này thường xuất hiện vào giờ cao điểm, lưu lượng nước tăng đột biến vượt quá khả năng tiêu thoát.

Được biết, UBND phường đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai, kiểm tra về công tác vệ sinh môi trường và quản lý hạ tầng thoát nước trên địa bàn. Đặc biệt, phường chủ động huy động vốn và lực lượng của địa phương để xử lý thông tắc nước thải kéo dài cục bộ tại một số khu dân cư.

Theo lãnh đạo địa phương, nguyên nhân chủ yếu là hệ thống thoát nước ở một số khu vực chưa đồng bộ; một số tuyến cống, hố ga, cửa thu bị bùn đất và rác thải bồi lấp. Bên cạnh đó, ý thức của một bộ phận người dân, cơ sở kinh doanh còn hạn chế, còn xả rác, phế thải không đúng quy định. Ngoài ra, tại một số khu vực, nước thải sinh hoạt chưa được tách riêng hoàn toàn nên cùng chảy vào hệ thống tiêu thoát chung.

Cán bộ Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải (Sở Xây dựng) và phường Bắc Giang gặp gỡ người dân ngõ 170, đường Giáp Hải để xác định nguyên nhân gây tắc nghẽn cống thoát nước tại đây.

Mặc dù chưa có số liệu chính thức tổng lượng nước thải mỗi ngày trên địa bàn, nhưng ghi nhận thực tế cho thấy, mỗi ngày phường Bắc Giang phát sinh lượng lớn nước thải sinh hoạt từ khu dân cư, cơ quan, cơ sở dịch vụ và thương mại, đặc biệt tập trung tại khu vực nội thị. Hiện nay, nước thải sinh hoạt trên địa bàn phường được thu gom thông qua hệ thống hạ tầng thoát nước đô thị hiện có, bao gồm các tuyến cống thu gom, các trạm bơm tăng áp và được dẫn về các công trình xử lý nước thải tập trung hoặc phân tán trước khi xả ra môi trường.

Xét về chức năng, nhiệm vụ, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải (Sở Xây dựng) là đơn vị đảm nhiệm việc quản lý, vận hành hệ thống thu gom, xử lý trên. Tuy nhiên, ông Nguyễn Tiến Tùng, Giám đốc Trung tâm cho biết, hiện nay hệ thống hạ tầng thoát nước trên địa bàn vẫn đang trong quá trình hoàn thiện về cơ chế quản lý, đặc biệt là việc bàn giao tài sản đối với các trạm bơm và một số công trình đầu mối chưa được thực hiện đồng bộ.

Điều này dẫn đến việc Trung tâm chưa thể bố trí đầy đủ nguồn lực để tổ chức quản lý, vận hành và duy tu theo đúng quy trình kỹ thuật. Bên cạnh đó, mặc dù nhiều tuyến cống, hố ga đã được bàn giao cho Trung tâm vận hành, quản lý, song cơ chế cấp kinh phí duy tu, nạo vét chưa được bố trí kịp thời, ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả vận hành hệ thống trong giai đoạn hiện nay.

Cần gỡ “nút thắt” từ cơ chế đến nguồn lực

Nhằm xử lý những sự cố trên, nhất là khi mùa mưa bão đang cận kề, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải tổ chức rà soát tổng thể hệ thống thoát nước trên địa bàn phường, làm cơ sở đánh giá hiện trạng, xác định phạm vi quản lý và đề xuất phương án tiếp nhận, vận hành. Trước mắt, tổ chức xử lý cục bộ tại các vị trí thường xuyên xảy ra tình trạng nước thải dâng, tràn. Tăng cường kiểm tra, ứng trực, kịp thời phối hợp với chính quyền địa phương xử lý khi phát sinh sự cố.

Về giải pháp lâu dài, từng bước hoàn thiện mô hình quản lý tập trung, thống nhất đối với toàn bộ hệ thống thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn. Đề xuất đầu tư nâng cấp, cải tạo các trạm bơm, tuyến cống đã xuống cấp, đặc biệt tại các khu vực trung tâm và các điểm nút của hệ thống.

Cán bộ Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải (Sở Xây dựng) phối hợp cùng lực lượng chức năng của phường Bắc Giang xử lý tạm thời một điểm tắc cống nước thải trên đường Phạm Túc Minh.

Ông Nguyễn Tiến Tùng cho biết thêm, Trung tâm đã kiến nghị cấp có thẩm quyền sớm hoàn tất việc bàn giao đồng bộ hệ thống hạ tầng thoát nước, nhất là các trạm bơm và công trình đầu mối để bảo đảm điều kiện quản lý tập trung, nâng cao hiệu quả khai thác. Song song đó, Trung tâm đề xuất xây dựng cơ chế tài chính bền vững cho dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải; từng bước đầu tư hệ thống thu gom nước thải riêng biệt tại các khu dân cư, giảm tải cho hệ thống thoát nước chung và hạn chế ô nhiễm môi trường.

“Việc hoàn thiện mô hình quản lý tập trung không chỉ giải quyết các điểm nghẽn trước mắt mà còn tạo nền tảng để xây dựng hệ thống thoát nước đô thị hiện đại, thích ứng với tốc độ phát triển đô thị trong tương lai”, ông Tùng nói.

Về góc độ chính quyền địa phương, ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch UBND phường Bắc Giang khẳng định, sẽ tiếp tục yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị thi công trên địa bàn chấp hành nghiêm quy định về che chắn, vệ sinh, không để rơi vãi bùn đất, vật liệu xây dựng; đồng thời, quyết liệt chỉ đạo Nhân dân, các hộ kinh doanh nhà hàng ăn uống và các tổ dân phố tiếp tục nâng cao ý thức, không xả rác, nước thải chưa qua xử lý xuống cống rãnh, kênh mương, hồ ao để cùng bảo vệ môi trường đô thị.

Có thể nói, bài toán nước thải sinh hoạt tại phường Bắc Giang không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là vấn đề quản trị đô thị. Khi hạ tầng, cơ chế và nguồn lực chưa được “khớp nối”, những sự cố cục bộ sẽ còn tái diễn. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp, từ hoàn thiện pháp lý, tập trung quản lý đến tăng đầu tư và nâng cao ý thức cộng đồng, sẽ là điều kiện tiên quyết để giải quyết dứt điểm tình trạng này, hướng tới một môi trường sống bền vững và đô thị văn minh.