Khi phố phường yên giấc, họ ngâm mình dưới dòng nước đen để giữ bình yên cho thành phố
Mỗi khi trời nổi giông, người dân vội vã tìm nơi trú mưa. Những ô cửa khép lại, những mái nhà sáng đèn trở thành nơi tránh bão an toàn. Nhưng ở một nơi khác, giữa màn mưa trắng xóa, giữa dòng nước đen đặc rác thải và mùi bùn cống nồng nặc, có những con người lặng lẽ lao mình xuống dòng nước dữ để giữ cho thành phố không bị chìm trong biển nước.
(Đằm mình trong nước để vớt rác tại trạm bơm Văn Sơn)
Họ là cán bộ, công nhân của Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải tỉnh Bắc Ninh - những người làm “nghề bơm”, một nghề ít ai biết đến, càng ít người thấu hiểu hết những hiểm nguy và nhọc nhằn phía sau.
Qua những hình ảnh và video ghi lại trong các trận mưa lớn, không khó để thấy sự khắc nghiệt của công việc này. Nước mưa từ khắp nơi cuốn theo đủ thứ rác thải: cành cây lớn, bèo rác, xác động vật chết, túi nilon, chai lọ và vô số vật dụng mà người dân vô ý thức ném xuống cống, xuống kênh. Tất cả dồn về song chắn rác của các trạm bơm.
(Cành cây rất to trôi về trạm bơm)
Nếu không kịp thời vớt ra, hệ thống bơm sẽ tê liệt. Máy bơm có thể hỏng bất cứ lúc nào. Thành phố sẽ ngập. Nhà dân sẽ chìm trong nước.
Và để ngăn điều đó xảy ra, những người công nhân phải trực tiếp bước xuống dòng nước sâu lạnh buốt, dùng tay kéo từng mảng rác, từng búi bèo đang bị dòng nước xoáy hút mạnh vào song chắn rác.
(Đằm mình trong làn nước lạnh để vớt rác)
Không có máy móc hiện đại. Không có hệ thống vớt rác tự động.
Chỉ có con người.
Chỉ có đôi tay trần giữa dòng nước đen ngòm.
Nhiều người nhìn những hình ảnh ấy mới hiểu rằng, công việc này không đơn thuần là vận hành máy bơm. Đó là cuộc chiến với hiểm nguy trong từng phút giây. Khi máy bơm vẫn đang hoạt động chống ngập, lực hút cực lớn từ dòng chảy có thể kéo cả cơ thể vào song chắn rác bất cứ lúc nào. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải đánh đổi bằng tính mạng.
(Sức hút khi máy bơm đang bật rất nguy hiểm vì nó kéo tất cả vào)
Đã có những cán bộ kiệt sức, ngất lịm ngay trong ca làm việc vì quá tải.
(Cán bộ trạm bơm ngất do quá sức, ngâm mình vớt rác quá lâu)
Nhưng mưa chưa dứt, họ chưa thể nghỉ.
Trong đêm tối, giữa cái lạnh cắt da của những cơn mưa lớn, lực lượng lại chia nhau đi khắp các tuyến phố để khơi thông miệng thu nước. Có những hố ga bị người dân cố tình bịt kín vì sợ mùi hôi bốc lên. Có nơi rác phủ kín cửa thu khiến nước không thể thoát. Anh em công nhân phải cúi mình giữa dòng nước ngập ngang chân, ngang bụng để móc từng túi rác, từng lớp bùn đặc quánh.
(Có những đêm không ngủ khi thành phố vẫn còn trong biển nước)
Không ai đứng phía sau những chiếc máy quay hào nhoáng để ghi nhận họ.
Không có tiếng vỗ tay.
Không có ánh hào quang.
Chỉ có tiếng máy bơm gầm rú giữa đêm mưa và những bóng người lặng lẽ ngâm mình trong nước.
Nhưng chính họ là những người giữ cho dòng chảy của thành phố không bị tắc nghẽn. Giữ cho từng con đường không biến thành sông. Giữ cho cuộc sống của hàng vạn người dân được bình yên sau mỗi trận mưa lớn.
Điều đau đáu nhất lúc này không chỉ là sự ghi nhận dành cho những người công nhân thoát nước, mà còn là ý thức của mỗi người dân. Đừng xả rác xuống cống. Đừng ném vật thải xuống kênh mương. Đừng bịt kín các cửa thu nước chỉ vì sự bất tiện trước mắt. Bởi phía sau những hành động vô ý ấy là biết bao nhọc nhằn, hiểm nguy mà những người công nhân phải gánh chịu trong mưa bão.
Sau những giờ phút căng mình giữa dòng nước dữ, điều còn lại trên gương mặt anh em không chỉ là sự mệt mỏi, mà còn là nụ cười của những người vừa hoàn thành nhiệm vụ.
Giữa bùn nước, hiểm nguy và những đêm trắng chống ngập, tinh thần lạc quan ấy chính là sức mạnh để họ tiếp tục bám nghề, tiếp tục giữ bình yên cho từng tuyến phố, từng mái nhà của nhân dân.
Nhưng sau tất cả hiểm nguy, điều còn đọng lại vẫn là nụ cười.
Nụ cười của những người vừa đi qua dòng nước dữ.
Nụ cười của những người công nhân thoát nước luôn coi việc giữ bình yên cho nhân dân là niềm tự hào của mình.
(Mưa gió có thể làm ướt áo, nhưng không thể làm tắt nụ cười của anh em thoát nước)
Và hơn lúc nào hết, họ cần được đầu tư những thiết bị hiện đại hơn - những máy xúc cần dài, những hệ thống vớt rác tự động - để giảm bớt hiểm nguy đang ngày đêm treo lơ lửng trên tính mạng của người lao động.
(Cơ giới hoá luôn là điều mong mỏi của Trung tâm)
Hơn lúc nào hết, ngoài sự đầu tư về máy móc, thiết bị hiện đại để giảm bớt hiểm nguy cho người lao động, anh em cán bộ công nhân Trung tâm cũng rất cần sự quan tâm, động viên, sẻ chia kịp thời từ các cấp lãnh đạo và nhân dân.
Giữa những ngày mưa bão căng mình chống ngập, mỗi lời hỏi thăm, mỗi sự động viên đều tiếp thêm tinh thần để anh em vững vàng bám trạm, bám máy, giữ cho dòng chảy của thành phố luôn được thông suốt.
(Đồng chí Nguyễn Ngọc Sơn - Phó GĐ Sở Xây dựng và phòng ban thuộc sở trực tiếp kiểm tra, thăm hỏi và động viên cán bộ, công nhân Trung tâm)
Giữa mưa bão và hiểm nguy, sự động viên của lãnh đạo chính là điểm tựa tinh thần cho anh em nơi tuyến đầu chống ngập
Không đứng dưới ánh đèn sân khấu, không được gọi tên bằng những mỹ từ hoa mỹ, nhưng chính họ là những người lặng lẽ giữ cho nhịp sống đô thị không bị tê liệt sau mỗi trận mưa lớn.
Bởi…
Có những nghề được gọi tên bằng sự hào nhoáng.
Nhưng cũng có những nghề chỉ được nhớ đến khi mưa ngập tràn phố xá.
“Nghề bơm” là một nghề như thế.
Âm thầm. Khắc nghiệt. Nguy hiểm.
Và vô cùng đáng được trân trọng.
Nghề Đi Cùng Mưa Bão
Giữa đêm mưa gió bão bùng
Có người lặng lẽ đi cùng nước đen
Mưa giăng kín cả phố quen
Bóng người lầm lũi bên thềm nước dâng
Dòng sâu cuồn cuộn lạnh căm
Rác trôi ken đặc âm thầm vây song
Bèo cây, xác chết chất chồng
Nghẹn dòng cửa hút, nghẹn lòng nghề bơm
Người dân yên giấc trong chăn
Mấy ai hiểu hết nhọc nhằn đêm mưa
Anh em chẳng quản nắng mưa
Đằm mình kéo rác giữa mùa nước xoay
Hiểm nguy lẩn khuất dưới đây
Một cơn hụt sức cuốn ngay xuống dòng
Máy bơm vẫn réo vang đồng
Người ôm song sắt giữa dòng nước đen
Đêm dài lạnh cắt thịt mềm
Bước chân vẫn tỏa khắp miền phố xa
Khơi thông từng miệng hố ga
Cho dòng nước thoát, cho nhà bình yên
Có người ngất lịm giữa đêm
Tỉnh ra lại vội bước lên giữa dòng
Nghề gì cay đắng long đong
Đổi bằng sức lực giữ dòng nước đi
Chẳng cần ai nhớ ai ghi
Chỉ mong sau bão phố thì bình yên
Mưa tan nước rút lặng im
Bóng người công nhân lặng nhìn trời xa
Ước gì máy móc vươn ra
Đỡ đôi vai gánh phong ba tháng ngày
Xin đừng xả rác nữa ai
Để người giữ phố bớt hoài hiểm nguy
Giữa đời mưa gió li bì
Có người giữ lấy bình yên cho đời…
Tặng anh em - những chiến sĩ thầm lặng trên mặt trận chống “giặc nước”; những đồng đội, những người thân yêu đã và đang sát cánh cùng tôi vì sự bình yên của nhân dân.
Cảm ơn tất cả anh em đã không quản hiểm nguy, gian khó để giữ cho dòng chảy cuộc sống luôn được thông suốt. Hôm nay, trước thời kỳ đổi mới và phát triển, với khát vọng hiện đại hóa, tiến tới tự động hóa hoàn toàn, hy vọng tất cả chúng ta sẽ tiếp tục đồng lòng, cùng viết nên một bản tráng ca về sự đổi mới, phát triển và tự hào của Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải tỉnh Bắc Ninh thân yêu.
