Trong bối cảnh bộ máy hành chính và các đơn vị sự nghiệp công lập đang từng bước tinh gọn, thực tế hiện nay lại xuất hiện một nghịch lý đáng lo ngại: nhiều đơn vị nhà nước đang rơi vào tình trạng thiếu hụt viên chức nghiêm trọng, đặc biệt ở vị trí kế toán trưởng. Đây là vị trí then chốt trong công tác tài chính – kế toán, nhưng ngày càng ít người muốn đảm nhận vì áp lực công việc lớn, trách nhiệm nặng nề trong khi chế độ đãi ngộ chưa tương xứng.
Những năm gần đây, làn sóng viên chức xin nghỉ việc hoặc chuyển công tác diễn ra ở nhiều địa phương. Trong đó, khối tài chính – kế toán là một trong những lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Không ít kế toán trưởng sau nhiều năm công tác đã xin nghỉ hoặc xin chuyển sang môi trường làm việc khác nhẹ áp lực hơn. Áp lực từ thanh tra, kiểm tra, quyết toán, cùng với trách nhiệm pháp lý ngày càng cao khiến nhiều người cảm thấy “gánh nặng lớn hơn quyền lợi nhận được”.
Điều đáng nói là việc điều chuyển hoặc bổ sung nhân sự thay thế hiện nay cũng gặp vô vàn khó khăn. Theo quy định, viên chức muốn chuyển công tác thường phải có người thay thế vị trí cũ mới được giải quyết. Tuy nhiên, trong điều kiện thiếu nguồn nhân lực như hiện nay, yêu cầu đó gần như trở thành “nút thắt” khiến nhiều hồ sơ điều động bị đình trệ. Người muốn đi thì không có người thay, còn đơn vị tiếp nhận cũng không có nhân sự đủ điều kiện để bố trí.
Đặc biệt, đối với chức danh kế toán trưởng trong các đơn vị sự nghiệp công lập, quy định bắt buộc phải là viên chức càng khiến việc tuyển dụng trở nên khó khăn hơn. Trong khi thị trường lao động hiện nay có nhiều lao động hợp đồng có chuyên môn tốt, kinh nghiệm thực tế cao thì các đơn vị vẫn không thể bố trí đảm nhiệm vị trí kế toán trưởng nếu không phải là viên chức theo quy định.
Thực trạng này đang diễn ra rõ nét tại nhiều trung tâm, đơn vị sự nghiệp trên địa bàn. Có những đơn vị từ nhiều tháng nay vẫn chưa thể kiện toàn được chức danh kế toán trưởng. Điển hình, từ tháng 7/2025 đến nay, một trung tâm vẫn trong tình trạng khuyết kế toán trưởng sau khi kế toán trưởng cũ được chuyển công tác. Dù đã nhiều lần tìm kiếm, liên hệ tuyển dụng nhưng đến nay vẫn chưa có viên chức đủ điều kiện để thay thế. Điều này khiến công tác tài chính, tham mưu, quyết toán và quản lý ngân sách của đơn vị gặp không ít khó khăn, áp lực dồn lên những cán bộ còn lại ngày càng lớn.
Thiếu hụt nhân sự kế toán trưởng không chỉ là câu chuyện của riêng một đơn vị mà đang trở thành bài toán chung của nhiều cơ quan, đơn vị nhà nước hiện nay. Nếu không sớm có giải pháp tháo gỡ về cơ chế tuyển dụng, chính sách thu hút và giữ chân nhân lực, nguy cơ “khủng hoảng nhân sự” trong lĩnh vực tài chính công là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Đã đến lúc cần có những chính sách linh hoạt hơn, phù hợp với thực tế hiện nay. Có thể nghiên cứu mở rộng nguồn tuyển, cho phép hợp đồng lao động đủ điều kiện chuyên môn được đảm nhiệm chức danh kế toán trưởng; đồng thời xem xét cải thiện chế độ đãi ngộ, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để viên chức yên tâm công tác lâu dài. Chỉ khi giải quyết được bài toán con người, bộ máy mới có thể vận hành hiệu quả và ổn định trong giai đoạn hiện nay.
