Thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh về xây dựng khẩn cấp công trình cải tạo, duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước trên địa bàn phường Bắc Giang năm 2026, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải đã khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức khảo sát, triển khai thi công tại các tuyến cống, hố ga, cửa thu nước và các khu vực có nguy cơ phát sinh ngập úng.
Đây là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng, chống ngập úng mùa mưa bão, bảo vệ môi trường đô thị, bảo đảm đời sống sinh hoạt của nhân dân và duy trì hoạt động ổn định của hệ thống hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn phường Bắc Giang.
Qua những ngày đầu triển khai thi công thực tế, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải ghi nhận nhiều bất cập trong quá trình quản lý, sử dụng hệ thống thoát nước. Nhiều hố ga, tuyến cống không chỉ bị bùn lắng thông thường mà còn bị bồi lấp bởi đất, cát, bê tông, base, gạch đá, phế thải xây dựng và dầu mỡ đóng bánh. Tại một số vị trí, nắp hố ga, tấm đan, cửa thu nước bị lát gạch, đổ bê tông hoặc che phủ, khiến đơn vị thi công phải dò tìm, phá dỡ cục bộ mới có thể mở hố ga để nạo vét.
Những tồn tại nêu trên làm cho công tác thi công gặp nhiều khó khăn hơn so với nạo vét duy tu thông thường. Thay vì chỉ hút bùn, rửa cống, nhiều vị trí phải kết hợp thủ công, đục phá, đào mở, xúc chuyển nhiều lần, gây kéo dài thời gian thi công, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn lao động, ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt của người dân và hoạt động kinh doanh tại các tuyến phố.
Đáng chú ý, tại một số khu vực còn xuất hiện tình trạng hộ dân, cơ sở kinh doanh, nhà hàng tự ý đấu nối nước thải vào hệ thống thoát nước mưa; xả dầu mỡ, chất thải, vật liệu xây dựng xuống hố ga, tuyến cống. Nước thải có dầu mỡ khi đi vào hệ thống thoát nước sẽ kết dính, đóng bánh, bám vào thành cống và lòng hố ga, gây tắc nghẽn kéo dài, phát sinh mùi hôi, làm giảm khả năng tiêu thoát nước và ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường đô thị.
Tại khu vực số nhà 185 đường Hoàng Văn Thụ, quá trình kiểm tra ghi nhận hố thu nước và hố ga nằm trước cửa nhà nên đã có hiện tượng tự ý điều chỉnh vị trí hố thu sang giữa hai nhà. Việc điều chỉnh này làm hướng dòng chảy bị gấp khúc, khó thoát nước; trong hai cửa hố thu, chỉ có một cửa phát huy tác dụng thu nước xuống cống, cửa còn lại gần như không có hiệu quả. Đồng thời, khu vực vỉa hè có hiện tượng lát phủ lên tấm đan hố ga, gây khó khăn cho việc xác định vị trí, mở nắp và nạo vét.
Tại khu vực Nhà hàng Judo, số 35 đường Thân Cảnh Vân, quá trình kiểm tra phát hiện có tình trạng nước thải nhà hàng đấu nối vào hố ga, khiến chất thải đóng bánh, đặc quánh, rất khó nạo vét. Khu vực lối đi giữa hai dãy nhà cũng có hiện tượng xây quây, lát đè lên hệ thống thoát nước, làm ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận, kiểm tra, duy tu và vận hành hệ thống.
Các hiện tượng như tự ý đấu nối nước thải, xả dầu mỡ, đổ bê tông, vữa, base, vật liệu xây dựng xuống hố ga; che chắn, lấp bịt cửa thu nước; lát hè trùm lên nắp hố ga tuy có thể xuất phát từ thói quen sinh hoạt, kinh doanh hoặc quá trình cải tạo nhà ở, mặt bằng, nhưng hậu quả để lại rất lớn. Hệ thống thoát nước bị thu hẹp tiết diện dòng chảy, giảm khả năng tiêu thoát nước, dễ phát sinh ngập úng cục bộ khi có mưa lớn, đồng thời làm tăng chi phí duy tu, nạo vét và giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước.
Hệ thống thoát nước đô thị là tài sản hạ tầng kỹ thuật dùng chung, phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân, hoạt động kinh doanh, giao thông, vệ sinh môi trường và an toàn đô thị. Mỗi hố ga, cửa thu nước, tuyến cống đều có vai trò quan trọng trong việc thu gom, dẫn thoát nước mưa, hạn chế ngập úng và bảo vệ môi trường sống. Khi một hố ga bị che phủ, một cửa thu nước bị bịt kín hoặc một đoạn cống bị bồi lấp bởi rác thải, dầu mỡ, vật liệu xây dựng, cả khu vực xung quanh đều có thể bị ảnh hưởng.
Để công tác cải tạo, duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước đạt hiệu quả bền vững, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải đề nghị các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cơ sở kinh doanh trên địa bàn cùng nâng cao ý thức, chủ động phối hợp bảo vệ hệ thống thoát nước đô thị bằng những việc làm thiết thực:
Không tự ý đấu nối nước thải vào hệ thống thoát nước khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Không xả dầu mỡ, rác thải, bùn đất, bê tông, vữa, base, gạch đá, vật liệu xây dựng và phế thải thi công xuống hố ga, cửa thu nước, tuyến cống.
Không tự ý di chuyển, điều chỉnh, che chắn, lấp bịt hố thu nước, hố ga, cửa thu nước.
Không lát gạch, đổ bê tông, xây bậc, đặt vật kiến trúc hoặc vật dụng che phủ nắp hố ga, tấm đan, cửa thu nước.
Khi cải tạo nhà ở, mặt bằng kinh doanh, vỉa hè hoặc thi công công trình dân dụng, cần có biện pháp thu gom vật liệu, không để vữa, bê tông, đất cát, phế thải xây dựng tràn xuống hệ thống thoát nước.
Các nhà hàng, cơ sở kinh doanh ăn uống cần có biện pháp thu gom, xử lý dầu mỡ, rác thải đúng quy định, không xả trực tiếp vào hố ga, cống thoát nước.
Khi phát hiện hố ga bị tắc, cửa thu nước bị che chắn, nắp ga bị hư hỏng, tình trạng xả thải hoặc đổ vật liệu xây dựng xuống hệ thống thoát nước, người dân cần kịp thời thông tin đến chính quyền địa phương hoặc đơn vị quản lý để kiểm tra, xử lý.
Trong quá trình đơn vị thi công thực hiện nạo vét, khơi thông hệ thống thoát nước, rất mong các hộ dân, cơ sở kinh doanh và các tổ chức trên địa bàn chia sẻ, phối hợp, tạo điều kiện về mặt bằng, giao thông, tiếp cận hố ga, cửa thu nước để công tác thi công được triển khai thuận lợi, an toàn, đúng tiến độ.
Bảo vệ hệ thống thoát nước không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý, đơn vị vận hành mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi hộ gia đình, mỗi cơ sở kinh doanh chỉ cần thay đổi từ những hành động nhỏ như không xả rác xuống hố ga, không đổ dầu mỡ vào cống, không che phủ cửa thu nước, không lát trùm nắp hố ga đã góp phần quan trọng vào việc phòng, chống ngập úng, giữ gìn vệ sinh môi trường và xây dựng đô thị Bắc Ninh ngày càng văn minh, hiện đại, an toàn, bền vững.
Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương và nhân dân trong quá trình thi công, quản lý, vận hành, duy tu hệ thống thoát nước; đồng thời mong nhận được sự đồng hành, ủng hộ và hợp tác tích cực của cộng đồng để hệ thống thoát nước trên địa bàn phường Bắc Giang hoạt động hiệu quả, góp phần bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão và nâng cao chất lượng môi trường sống của nhân dân.
