VIẾT TẶNG NHỮNG NGƯỜI LÀM NGHỀ THOÁT NƯỚC
Bắc Ninh mưa trắng mờ phố xá
Đường chìm trong một biển mênh mông
Anh em lặng lẽ từ tinh sớm
Vai mang dụng cụ tỏa muôn phương.
Tay khơi miệng cống tìm dòng chảy
Bùn sâu quấn chặt lấy bàn chân
Nước lạnh xoáy ngang tràn đầu gối
Mưa quất mặt người, nước sũng thân.
Mỗi trận mưa về thêm vất vả
Vai gầy chìm giữa nước dâng cao
Bữa cơm con đợi nơi nhà nhỏ
Người còn ngụp lặn giữa dòng đen.
Giữa dòng nước đục không chùn bước
Chỉ mong dòng chảy được khơi thông
Để bao mái ấm thôi ngập úng
Để phố bình yên đón nắng hồng.
Mấy ai thấy giữa cơn mưa lớn
Có người lặn ngụp dưới cống sâu
Tên họ lẫn vào dòng nước chảy
Thân mình chìm giữa nước xanh rêu.
Mưa còn trút nặng trên vai áo
Đường phố bừng lên bởi dáng người
Ai đi dưới phố bình yên ấy
Nhớ người thoát nước giữa mưa rơi.
Tác giả Đặng Giang - Trường Thịnh
Bài thơ “Viết tặng những người làm nghề thoát nước” của hai nhà báo Đặng Giang (Báo Nhân Dân) và Trường Thịnh là một lời tri ân chân thành, xúc động và rất đẹp dành cho những con người đang ngày đêm âm thầm giữ cho phố phường được bình yên sau mỗi trận mưa.
Điều đáng quý nhất của bài thơ là tác giả không viết về nghề thoát nước bằng những lời lẽ hoa mỹ, xa vời, mà đi thẳng vào hiện thực lao động vất vả, thầm lặng và nhiều hy sinh. Hình ảnh “Bắc Ninh mưa trắng mờ phố xá”, “đường chìm trong một biển mênh mông” mở ra một không gian rất quen thuộc trong những ngày mưa lớn, nhưng giữa khung cảnh ấy lại nổi bật lên dáng hình của những người công nhân thoát nước: lặng lẽ, bền bỉ, có mặt từ tinh sớm, vai mang dụng cụ tỏa đi khắp các tuyến đường.
Bài thơ hay ở chỗ đã nhìn thấy vẻ đẹp của những con người thường ít được nhìn thấy. Khi phố phường ngập trong mưa, khi dòng nước đen ngầu cuốn theo bùn rác, khi người dân mong nước rút để trở lại nhịp sống bình thường, thì chính những người làm nghề thoát nước là những người trực tiếp đối mặt với bùn sâu, nước lạnh, mùi hôi, hiểm nguy và cả sự khắc nghiệt của thời tiết. Những câu thơ như:
“Tay khơi miệng cống tìm dòng chảy
Bùn sâu quấn chặt lấy bàn chân
Nước lạnh xoáy ngang tràn đầu gối
Mưa quất mặt người, nước sũng thân”
đã khắc họa rất chân thực sự nhọc nhằn của nghề. Đó không chỉ là lao động cơ bắp, mà còn là tinh thần trách nhiệm, là sự dấn thân vì cộng đồng.
Đặc biệt, bài thơ gây xúc động bởi những câu thơ nhắc đến gia đình:
“Bữa cơm con đợi nơi nhà nhỏ
Người còn ngụp lặn giữa dòng đen.”
Chỉ hai câu thôi nhưng đã làm hiện lên phía sau người công nhân thoát nước là một mái nhà, là bữa cơm chờ, là người thân mong ngóng. Công việc của họ không chỉ lấy đi sức lực, thời gian, mà còn lấy đi cả những khoảnh khắc sum vầy rất đỗi bình dị. Chính điều đó làm cho sự hy sinh của họ trở nên lặng thầm mà cao quý.
Bài thơ cũng có một tứ thơ đẹp: những con người chìm trong dòng nước đục để thành phố được sáng lên, những dáng người lấm bùn để phố phường được sạch sẽ, bình yên. Câu thơ:
“Để bao mái ấm thôi ngập úng
Để phố bình yên đón nắng hồng”
đã nâng công việc thoát nước từ một nghề lao động nặng nhọc thành một nhiệm vụ nhân văn: bảo vệ đời sống dân sinh, bảo vệ nhịp sống đô thị, gìn giữ sự an toàn và bình yên cho cộng đồng.
Điều tôi trân trọng ở bài thơ là sự đồng cảm. Tác giả không đứng ngoài để quan sát, mà như đã bước cùng anh em công nhân giữa mưa gió, đã nhìn thấy bàn chân ngập bùn, tấm áo sũng nước, gương mặt bị mưa quất, và cả những cái tên lặng lẽ “lẫn vào dòng nước chảy”. Chính sự đồng cảm ấy làm cho bài thơ có sức lay động.
Có thể nói, đây không chỉ là một bài thơ tặng riêng những người làm nghề thoát nước Bắc Ninh, mà còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng với mỗi chúng ta: khi đi trên những con phố đã rút nước, khi trở về trong những mái nhà bình yên sau cơn mưa lớn, hãy nhớ rằng phía sau sự bình yên ấy là mồ hôi, là bùn đất, là những đêm mưa không ngủ của biết bao con người thầm lặng.
Xin trân trọng cảm ơn hai nhà báo đã dành tình cảm đẹp đẽ, nhân văn cho những người làm nghề thoát nước. Bài thơ là món quà tinh thần rất ý nghĩa, là sự động viên lớn lao đối với anh em công nhân, cán bộ, người lao động trong ngành thoát nước và xử lý nước thải. Nó giúp nghề thoát nước hiện lên không chỉ là một công việc nặng nhọc, mà còn là một nghề đáng tự hào — nghề của những người âm thầm giữ dòng chảy cho đô thị, giữ bình yên cho nhân dân.
Xin trân trọng cảm ơn hai nhà báo Đặng Giang - Trường Thịnh đã dành tình cảm đẹp đẽ, nhân văn cho những người làm nghề thoát nước. Bài thơ là món quà tinh thần rất ý nghĩa, là sự động viên lớn lao đối với anh em công nhân, cán bộ, người lao động trong ngành thoát nước và xử lý nước thải. Nó giúp nghề thoát nước hiện lên không chỉ là một công việc nặng nhọc, mà còn là một nghề đáng tự hào — nghề của những người âm thầm giữ dòng chảy cho đô thị, giữ bình yên cho nhân dân.
Mr. T
