Nhằm từng bước chuẩn hóa hạ tầng thoát nước đô thị, nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành, duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải đã có văn bản báo cáo, đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh và Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh xem xét chủ trương thống nhất mẫu thiết kế nắp hố ga, tấm đan, song chắn rác, cửa thu nước, đồng thời cho phép thí điểm hố thu ngăn mùi tại một số vị trí phù hợp trên địa bàn tỉnh.

Qua quá trình kiểm tra, quản lý và vận hành thực tế hệ thống thoát nước đô thị, Trung tâm nhận thấy tại nhiều tuyến đường, khu dân cư, khu đô thị, khu nhà ở hiện nay, hệ thống nắp hố ga, tấm đan, song chắn rác, cửa thu nước còn chưa đồng bộ về chủng loại, kích thước, tải trọng, cấu tạo và vật liệu sử dụng. Việc chưa thống nhất mẫu thiết kế đã gây khó khăn trong công tác kiểm tra, mở nắp, nạo vét, sửa chữa, thay thế, đồng thời ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, an toàn giao thông và hiệu quả tiêu thoát nước.

Đặc biệt, tại một số vị trí trên vỉa hè, nắp hố ga, tấm đan hoặc cửa thu nước bị lát gạch, đổ bê tông, hoàn thiện mặt hè đè lên, dẫn đến không mở được khi cần kiểm tra, nạo vét hoặc xử lý sự cố. Một số song chắn rác, cửa thu nước có cấu tạo chưa phù hợp, khó tháo lắp, khó vệ sinh, dễ bị bùn rác bít tắc. Tại một số tuyến phố, khu dân cư còn phát sinh mùi hôi từ hệ thống thoát nước, ảnh hưởng đến môi trường sống và sinh hoạt của nhân dân.

Trước thực trạng trên, Trung tâm đề xuất việc nghiên cứu, áp dụng thống nhất mẫu thiết kế nắp hố ga, tấm đan, song chắn rác, cửa thu nước theo nguyên tắc tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành; bảo đảm phù hợp với từng vị trí lắp đặt; thuận tiện cho công tác quản lý, vận hành, duy tu, nạo vét; đồng thời bảo đảm mỹ quan, đồng bộ đô thị và phù hợp điều kiện sửa chữa, thay thế lâu dài.

Theo đề xuất, việc lựa chọn cấp tải trọng cần căn cứ vào vị trí lắp đặt và điều kiện khai thác thực tế. Đối với khu vực dành cho người đi bộ, xe đạp có thể áp dụng cấp tải trọng 15kN; khu vực vỉa hè, đường xe máy, bãi đỗ xe hoặc nơi có phương tiện nhẹ đi qua áp dụng cấp 125kN; khu vực mép lòng đường, cửa thu nước, song chắn rác có xe tải nhẹ hoặc phương tiện đô thị đi qua áp dụng cấp 250kN; đối với lòng đường, làn xe cơ giới và vị trí chịu tải của các loại phương tiện giao thông đường bộ áp dụng cấp 400kN.

Đối với nắp hố ga trên lòng đường, Trung tâm đề xuất sử dụng mẫu có tải trọng D - 400kN hoặc cấp tải trọng cao hơn nếu điều kiện khai thác thực tế yêu cầu. Hồ sơ kỹ thuật kèm theo có bản vẽ thiết kế bộ nắp hố ga composite kích thước 850x850, tải trọng 400kN. Đối với nắp hố ga, tấm đan trên vỉa hè, có thể tham khảo mẫu nắp hố ga composite kích thước 900x900, tải trọng 125kN hoặc sản phẩm có thông số kỹ thuật, kích thước, tải trọng, tiêu chuẩn chất lượng tương đương.

Đối với song chắn rác, cửa thu nước, Trung tâm đề xuất mẫu thiết kế bảo đảm khả năng thu nước, hạn chế rác thô đi vào hệ thống cống, thuận tiện cho việc nhấc mở, vệ sinh, thu gom rác và nạo vét hố thu. Hồ sơ kèm theo có bản vẽ bộ song chắn rác/hố thu nước ngăn mùi kích thước 530x960, tải trọng 250kN.

Một nội dung quan trọng trong đề xuất lần này là thí điểm hố thu ngăn mùi tại một số vị trí phù hợp. Hố thu ngăn mùi được nghiên cứu theo nguyên lý xi phông, có cấu tạo gồm bộ song chắn rác/cửa thu nước phía trên, khung đỡ đồng bộ, máng nước, vách ngăn tạo màng nước nhằm hạn chế mùi hôi từ hệ thống cống thoát ra ngoài. Giải pháp này dự kiến được thí điểm tại các vị trí thường xuyên phát sinh mùi hôi, khu vực có phản ánh của nhân dân, tuyến phố trung tâm, khu vực dân cư đông đúc, trường học, chợ, trụ sở cơ quan, khu thương mại, dịch vụ.

Trung tâm cũng đề xuất sau thời gian vận hành thí điểm từ 30 đến 60 ngày sẽ tổ chức đánh giá hiệu quả giảm mùi, khả năng thu nước khi mưa, khả năng duy trì màng nước ngăn mùi, mức độ thuận lợi trong tháo lắp, vệ sinh, nạo vét, độ bền, khả năng chịu tải, an toàn khai thác, mỹ quan đô thị, ý kiến của nhân dân và khả năng nhân rộng trên địa bàn tỉnh.

Việc thống nhất mẫu thiết kế nắp hố ga, tấm đan, song chắn rác, cửa thu nước không chỉ phục vụ công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước mà còn góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng kỹ thuật đô thị, hạn chế tình trạng chắp vá, thiếu đồng bộ; phòng ngừa nguy cơ mất an toàn giao thông; nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước, nhất là trong mùa mưa bão.

Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải xác định đây là nhiệm vụ cần thiết, có ý nghĩa lâu dài trong công tác quản lý hạ tầng thoát nước đô thị. Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục rà soát hiện trạng, tổng hợp các vị trí nắp hố ga, tấm đan, song chắn rác, cửa thu nước bị hư hỏng, mất an toàn, khó tiếp cận để nạo vét, bị lát đè hoặc phát sinh mùi hôi; đồng thời phối hợp với UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan để đề xuất lộ trình cải tạo, thay thế, chuẩn hóa phù hợp.

Thông qua việc chủ động nghiên cứu, đề xuất giải pháp kỹ thuật đồng bộ, Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải mong muốn góp phần xây dựng hệ thống thoát nước đô thị tỉnh Bắc Ninh ngày càng hiện đại, an toàn, hiệu quả, mỹ quan và thân thiện với môi trường, phục vụ tốt hơn đời sống nhân dân và sự phát triển bền vững của đô thị.